Interprofessioneel samenwerken

IPS als proces

Samenwerking tussen leerkrachten, ouders, interne en externe partners is essentieel om krachtig onderwijs te realiseren voor elk kind. Samenwerken op zich is al niet zo evident, samenwerken tussen verschillende disciplines is dat nog minder. Het is een proces dat actief moet worden ingericht met in een eerste fase bewuste aandacht voor een aantal belangrijke bouwstenen (zie verder). Pas wanneer deze helder zijn voor alle partners, kunnen we tot actie overgaan.

Interprofessioneel samenwerken is een dynamisch proces  dat best in verschillende fasen kan verlopen. Noodzakelijk startpunt is dat de samenwerking grondig en gezamenlijk wordt afgestemd. Het is van belang om in een eerste fase zich met alle partners (zodat het een gedeelde verantwoordelijkheid wordt) te buigen over wie wij zijn in de samenwerking, met wie we samenwerken, de aard & intentie van de samenwerking, alsook de beoogde vorm & inrichting ervan. Hiertoe moet elke partner binnen de samenwerking voor de eigen organisatie zichzelf bevragen over de professionele structuur en cultuur  van de eigen samenwerking.

De antwoorden op deze vragen kunnen voor iedere samenwerkingspartner anders zijn (en zijn dat waarschijnlijk ook). Door hier bewust bij stil te staan kan inzichtelijk gemaakt worden waar organisatieverschillen rond samenwerking tussen de verschillende partners liggen en kan het gesprek over samenwerken met elkaar aangegaan worden. Vanuit de gedachte ‘ken eerst jezelf en dan de ander’, kan de dialoog over en dus ook het proces van interprofessioneel samenwerken hier aangestuurd worden. Resultaat zou een borgen van een gedeelde samenwerkingsstrategie moeten zijn.   

Ook in volgende fases van de samenwerking is voortdurend afstemmen over de samenwerking (middel) maar ook in functie van de inhoud (doel) van de samenwerking een belangrijke voorwaarde. De interactie tussen professionals bij interprofessionele samenwerking is dus niet beperkt tot het uitwisselen van informatie en ideeën maar vraagt een constant reflecteren en evalueren van de samenwerking, óok in de volgende fases van het dynamisch samenwerkingsproces. Om een samenwerking te laten evolueren is reflexiviteit, het vermogen van een team om kritisch te kijken naar de samenwerking en deze aan te passen, een belangrijke voorwaarde. Enkel op die manier kunnen we VERBINDEND SAMENWERKEN, waarbij het samen nieuwe praktijken ontwikkelen, centraal staat.

Basiselementen voor een duurzame en doordachte interprofessionele samenwerking

Voor duurzaam en kwaliteitsvol interprofessioneel samenwerken kan je best een aantal basiselementen stevig SAMEN vastpakken. Zoals reeds aangegeven is het een dynamisch proces waarbij we op verschillende momenten stilstaan bij de contouren van een aantal essentiële basiselementen. Zo moeten we eerst de contouren van  (de eigen) samenwerking  blootleggen -VERKENNEN & BORGEN van de samenwerking-, om in een volgende fase zicht te krijgen op de contouren van de samenwerking ifv de case/het vraagstuk/de inhoud  waarrond men wil samenwerken - AFSTEMMEN van de samenwerking ifv de INHOUD - , om dan tenslotte de contouren van de cultuur van interprofessioneel samenwerken te doorgronden en versterken - VERSTERKEN van verbindend samenwerken-.

Het is een cyclus van SAMEN voortdurend verkennen, (re)framen, analyseren, ideeën ontwikkelen, realiseren, reflecteren en bijstellen.